اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، اسید نیتریک، اسید سیتریک  اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، اسید نیتریک، اسید سیتریک

هیدروکسید سدیم چیست

شرکت tacid ،اسید کلریدریک

هیدروکسید سدیم

هیدروکسید سدیم ، به عنوان یک باز قوی ، یکی از مواد شیمیایی صنعتی بسیار مهم به حساب می آید که با نام های کاستیک سودا یا سود سوز آور هم شناخته می شود. این ماده جامدی ست سفید رنگ و فرمول شیمیایی آن NaOH می باشد. این ترکیب یونی جامد جامد است ، که حاوی کاتیون سدیم +Na و آنیون های هیدروکسید  -OHمی باشد. سود مایع معمولا پایدار است و در صورتی که گرم شود ناپایدار می شود.

این ترکیب در دمای 139 درجه سانتی گراد به نقطه ی ذوب خود می رسد و دارای چگالی 13/2 می باشد.

مشخصات :

  • خلوص : 50 %
  • شفاف ، بی بو و دارای خاصیت خورندگی
  • فرمول شیمیایی : NaOH
  • نام دیگر : سود سوز آور
  • نقطه انجماد : 4/4 درجه سانتی گراد
  • نقطه جوش : 145 درجه سانتی گراد

روش های تولید :

بیشترین مقدار هیدروکسید سدیم تولیدی ، از طریق فرایند الکترولیز محلول های سدیم کلرید در یکی از انواع ظروف الکترولیتی بدست می آید. مثلا در فرایند پیل جیوه از جریانی از جیوه به عنوان کاتد استفاده می شود و ملغمه سدیم حاصل با آب ترکیب می شود و تولید NaOH می نماید؛ در فرایند دیگر به نام پیل دیافراگم ، الکترولیت از آند به سمت کاتد حرکت می کند و دیافراگم  ( از جنس پنبه کوهی یا سایر مواد غشایی ) فرآورده های کاتد و آند را از هم جدا می سازد. در این دو فرایند علاوه بر سدیم گاز کلر هم تولید می شود. نحوه ساخت سود سوز آور بسیار ساده است. این چنین است که سدیم را درون آب می ریزیم و در صورتی که مقدار سدیم زیاد باشد احتمال آتش سوزی و انفجار وجود دارد.  NaOH   در واکنش با فلز آلومینیوم گاز هیدروژن تولید می کند.

 

کاربردها :

سود مایع کاربرد های مختلفی از جمله تولید مواد شیمیایی ، ابریشم مصنوعی ، خمیر کاغذ و کاغذ ، آلومینیوم ، تولید رنگ ، مواد پتروشیمی و پارچه ، صابون و مواد شوینده به کار می رود.

کاربرد های دیگر :

  • تولید کارتن و کاغذ : از NaOH به عنوان یک ماده اصلی در جداسازی لیگنین از الیاف سلولزی در مرحله ای به نام فرایند کرافت استفاده می شود. سود مایع در رنگبری خمیر کاغذ قهوه ای نیز کاربرد دارد.
  • صنایع نفت و گاز و پتروشیمی : در تولید متانول و تری گلیسیرید به عنوان یک کاتالیزور جهت تولید سوخت های غیر نفتی استفاده می شود.سود مایع به دلیل حجم کمتر و قیمت ارزان تر بیش از هیدروکسید پتاسیم در تولید متانول کاربرد دارد.
  • چربی گیر ها و سایر صنایع وابسته : کاستیک سودا مایع یک شوینده صنعتی و پرقدرت است. برا این کار سود مایع را با آب ترکیب کرده و حرارت می دهند سپس از آن برای شست و شوی مخازن نگهداری مواد ، پاک سازی روغن ها ، چربی و پروتئین ها ، رسوب زدایی لوله ها و ... استفاده می کنند.
  • صنایع غذایی ، صنایع شیر و کنسرو سازی : از هیدروکسید سدیم برای جداسازی پوست میوه و شست و شوی سبزیجات استفاده می شود. تولید کاکائو ، شکلات و کارامل از دیگر کاربرد های این ماده است. سود سوز آور در تولید برخی از بستنی ها نیز نقش مهمی دارد.
  • نوشابه سازی ، کارخانه قند و شکر و کارخانه روغن
  • صنایع داروسازی ، الکل سازی ، آرایشی و بهداشتی
  • خنثی سازی اسید و باتری سازی
  • چرم و نساجی

هیدروکسید سدیم

خطرات :

سود سوز آور در صورت بلعیده شدن به سیستم تنفسی آسیب می رساند. همچنین سبب ایجاد سوختگی هایی در داخل دهان می شود. در صورت بلع کامل باعث همین تاثیرات در گلو و معده نیز می شود. این ماده می تواند موجب خونریزی ، استفراغ و اسهال شده و موجب افت فشار خون شود. این ماده باعث آبریزش بینی ، تب ، گلو درد و در برخی موارد باعث ایجاد بیماری آماس ریوی می شود.

 NaOH در برخورد با چشم می تواند به آن آسیب برساند و بیماری هایی نظیر آب مروارید ، گلوکوم و کوری دائمی را ایجاد کند.

پیشگیری از خطرات هیدروکسید سدیم :

  1. پوست : در محیط کار باید از دستکش ، لباس و کفش مقاوم در برابر اسید استفاده شود.
  2. چشم : جهت جلوگیری از تماس با چشم ها از عینک های مخصوص مواد شیمیایی و محافظ صورت استفاده می شود.
  3. تماس تنفسی : برای جلوگیری از مشکلات تنفسی از ماسک مخصوص استفاده شود.

هیدروکسید سدیم

واکنش پذیری هیدروکسید سدیم :

سود مایع در حالت عادی پایدار است ، اما اگر در مجاورت هوا قرار بگیرد به سرعت کربن دی اکسید هوا را جذب می کند و در اثر این واکنش کربنات سدیم تشکیل می دهد.

این ماده با فلزاتی نظیر آلومینیوم ، قلع و روی ، گاز هیدروژن ایجاد می کند که این گاز قابل اشتعال و انفجار است. واکنش شدید با نمک های آمونیوم دار هم از ویژگی های سود سوز آور است. همچنین در تماس با محلول های شکر مانند فروکتوز ، لاکتوز و مالتوز ، مونو اکسید کربن تولید می کند.

انبارداری :

  • در جای خشک ، خنک و دارای تهویه مناسب و دور از مواد ناسازگار از قبیل اسید های قوی ، نیتروآروماتیک ، نیتروپارافین و ترکیبات آلی هالوژنه نگهداری شود.
  • علائم هشدار دهنده خطر در معرض دید اشخاص قرار بگیرد.
  • ظرف مورد استفاده برای نگهداری این محصول را از قبل مورد بررسی قرار دهیم.
  • انبار باید دارای وسایل اطفای حریق و رفع نشتی باشد.
  • ظروف مورد نظر بهتر است از جنس آلیاژ های نیکل باشند.
  • مخزن های ذخیره سازی سود مایع باید بالاتر از سطح زمین قرار بگیرد.
  • ورودی درب ها دارای شیب مناسب باشد.

تاریخچه هیدروکسید سدیم :

تا اوایل قرن 19 هیچگونه مطالعه ای درباره ی سود و پتاس انجام نشده بود. حتی لاووازیه در این مورد نظر مشخصی نداشت و نمی دانست اجزای اصلی سود و پتاس را چه موادی تشکیل می دهند و فقط حدس میزد که ازت یکی از اجزای تشکیل دهنده ی آن می باشد.

سرانجام دانشمند انگلیسی  ، همفری دیوی ، اجزای تشکیل دهنده پتاس و سود را شناسایی نمود. همفری دیوی نمی توانست به کمک یک پیل گالوانیک ، از سود و پتاس فلز استخراج کند ، اما به زودی به اشتباه خود پی برد و متوجه شد که با استفاده از محلول آبی اشباع شده ، آب از تجزیه نمک ها جلوگیری می کند. وی در اکتبر 1807 تصمیم به ذوب پتاس بی آب نمود و به محض اینکه با این مذاب ، الکترولیز را شروع کرد ، بر روی قطب های منفی که ماده مذاب قرار داشت ، دانه های کوچک مشابه جیوه و دارای جلای فلزی ظاهر شدند. بعضی از ذرات مشاهده شده به حالت انفجاری سوختند و شعله درخشانی پدید آوردند و بعضی دیگر آتش نگرفتند ، بلکه کدر شدند و با قشر نازک سفیدی پوشیده شدند. دیوی پس از تجزیه و تحلیل ها فراوانی که در این زمینه انجام داد ، به این نتیجه رسید که آن دانه ها همان هیدروکسید پتاسیم هستند. دیوی ، فلز به دست آمده از کاتالیز را به دقت بررسی نمود و متوجه شد که وقتی با آب ترکیب می شود ، شعله حاصل از واکنش ناشی از سوختن ، هیدروژن آزاد شده از آب است. دیوی بررسی هایی بر روی فلز پتاسیم تهیه شده از هیدروکسید پتاسیم انجام داد و به فکر جست و جو در هیدروکسید پتاسیم افتاد و با به کار گیری روش قبلی موفق به جداسازی فلز قلیایی دیگری به نام سدیم شد.

 

 

هیدروکسید سدیم

 

تاریخ:8-09-1396, 14:43

نویسنده:admin

آمار بازدید:492

دسته:مطالب علمی

مطالب مرتبط:

  • سود مایع چیست
  • تولید سود مایع
  • سدیم هیدروکسید ، سود سوزآور
  • سود پرک|سود سوز آور|caustic soda
  • سود مایع | caustic soda liquid

  • تگ های مطلب :

    محصولات مرتبط :

    هیدروکسید سدیم چیست

    سود مایع

    هیدروکسید سدیم چیست

    هیدروکسید سدیم

    مقالات مرتبط :